ARŞİV
Egitmentor Logo
REKLAM

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ



İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ

MADDE 1 : Her insan özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğar. Akıl ve vicdanla
donatılmış olup birbirine karşı kardeşlik anlayışıyla davranır.

MADDE 2 : Herkes; ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka bir görüş, ulusal ya da toplumsal köken, mülkiyet, doğuş ya da benzeri başka bir statü gibi herhangi bir ayırım gözetilmeksizin bu bildirgede öne sürülen tüm hak ve özgürlüklere sahiptir.

Ayrıca ister bağımsız olsun, ister vesayet altında ya da kendi kendini yönetemeyen bir ülke olsun, ister başka bir egemenlik sınırlaması altında bulunduğu ülke ya da alanın siyasal, hukuksal ya da uluslar arası statüsüne dayanılarak hiçbir ayırım gözetilemez.

MADDE 3 : Herkesin yaşama ve kişi özgürlüğü ve güvenliğine hakkı vardır.

MADDE 4 : Kimse, kölelik ve kulluk altında tutulamaz; kölelik ve köle ticareti her türüyle yasaktır.

MADDE 5 : Hiç kimseye işkence ya da zalimce, insanlık dışı ya da onur kırıcı davranış ya da onur kırıcı davranış ya da ceza uygulanamaz.

MADDE 6 : Herkesin, nerede olursa olsun yasa önünde kişi olarak tanınma hakkı vardır.

MADDE 7 : Herkes yasa önünde eşittir ve herkesin ayrım gözetilmeksizin yasa tarafından eşit korunmaya hakkı vardır. Herkes, bu bildirgeye aykırı herhangi bir ayrımcılığa ve ayrımcılık kışkırtıcılığına karşı eşit korunma hakkına sahiptir.

MADDE 8 : Herkesin anayasa ya da yasayla tanınmış temel haklarını çiğneyen eylemlere karşı yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yargı yoluna başvurma hakkı vardır.

MADDE 9 : Hiç kimse keyfi olarak yakalanamaz, tutuklanamaz ve sürgün edilemez.

MADDE 10 : Herkesin, hak ve yükümlülükleri belirlenirken ve kendisine herhangi bir suç yüklenirken tam bir eşitlikle bağımsız ve yansız bir mahkeme tarafından hakça ve açık yargılanmaya hakkı vardır.

MADDE 11 :
  1. Kendisine suç yüklenen herkesin, savunması için gerekli olan tüm güvencelerinin tanındığı bir açık yargılama yoluyla yasaya göre suçluluğu kanıtlanana değin suçsuz sayılma hakkı vardır.
  2. Hiç kimse işlendiği sırada ulusal ya da uluslar arası hukuka göre bir suç oluşturmayan herhangi bir eylem ya da kusurdan dolayı suçlu sayılamaz. Kimseye suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.
MADDE 12 : Kimsenin özel yaşamı, ailesi, konutu ya da haberleşmesine keyfi olarak karışılamaz, şeref ve adına saldırılamaz. Herkesin, bu gibi karışma ve saldırılara karşı yasa tarafından korunma hakkı vardır.

MADDE 13 :
  1. Herkesin bir devlet sınırları içinde yer değiştirme ve oturma özgürlüğüne hakkı vardır.
  2. Herkes, kendi ülkesinde dahi, herhangi bir ülkeden ayrılma ve ülkesine dönme hakkına sahiptir.
MADDE 14 :
  1. Herkesin, zulüm altında başka ülkelere sığınma ve sığınma olanaklarından yararlanma hakkı vardır.
  2. Gerçekten siyasal nitelik taşımayan suçlardan ya da Birleşmiş Milletlerin amaç ve ilkelerine aykırı eylemlerden doğan kovuşturma durumunda bu haktan yararlanılamaz.
MADDE 15 :
  1. Herkesin bir uyrukluğa hakkı vardır.
  2. Kimse keyfi olarak uyrukluktan yoksun bırakılamaz. Kimsenin uyrukluğunu değiştirme hakkı yadsınamaz.
MADDE 16 :
  1. Yetişkin erkeklerle kadınların, ırk, uyrukluk ya da din bakımından herhangi bir sınırlama yapılmaksızın evlenme aile kurmaya hakkı vardır.
  2. Evlenirken, evlilik sırasında ve evliliğin bozulmasına ilişkin hakları eşittir.
  3. Evlilik, ancak istekli eşlerin özgür ve tam oluruyla yapılır.
  4. Aile, toplumun doğal ve temel birimidir ve toplum ve devlet tarafından korunur.
MADDE 17 :
  1. Herkesin, tek başına ya da başkalarıyla birlikte, mülkiyet hakkı vardır.
  2. Kimse keyfi olarak mülkiyetinden yoksun bırakılamaz.
MADDE 18 : Herkesin düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, din ya da inancını değiştirme özgürlüğünü ve din yada inancını, tek başına ya da topluca ve açık ya da özel olara öğretme, uygulama, ibadet ve gözetim yoluyla açıklama özgürlüğü içerir.

MADDE 19 : Herkesin görüş ve anlatma özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve herhangi yoldan ve hangi ülkeden olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir.

MADDE 20 :
  1. Herkes, barışçı toplanma ve dernek kurma hakkına sahiptir.
  2. Hiç kimse, bir derneğe girmeye zorlanamaz.
MADDE 21 :
  1. Herkes, doğrudan ya da özgürce seçilmiş temsilciler aracılığıyla ülkesinin yönetimine katılma hakkına sahiptir.
  2. Herkesin, ülkesindeki kamu hizmetlerine eşit girme hakkı vardır.
  3. Halkın istemi, genel ve eşit, gizli ve özgür oya dayalı dönemsel ve gerçek seçimlerle belirtilir.
MADDE 22 : Herkesin bir toplum üyesi olarak, toplumsal güvenliğe hakkı vardır. Ulusal çabalarla ve uluslar arası işbirliği yoluyla ve her devletin örgüt ve kaynaklarına göre herkes onur ve kişiliğinin özgür gelişmesinin ayrılmaz bir öğesi olarak ekonomik, toplumsal ve kültürel haklarının gerçekleşmesi hakkına sahiptir.

MADDE 23 :
  1. Herkesin çalışma, işini özgürce seçme, adil ve elverişli koşullarda çalışma ve işsizliğe karşı okunma hakkı vardır.
  2. Herkesin herhangi bir ayırım gözetilmeksizin eşit iş için eşit ücrete hakkı vardır.
  3. Herkesin kendisi ve ailesi için insan onuruna yaraşır ve gereğinde başka toplumsal korunma yollarıyla desteklenmiş bir yaşam sağlayacak adil ve elverişli bir ücrete hakkı vardır.
  4. Herkesin çıkarını korumak için sendika kurma ya da sendikaya üye olma hakkı vardır.
MADDE 24 : Herkesin, iş saatlerinin makul ölçüde sınırlandırılması ve ücretli dönemsel tatiller dahil, dinlenme ve boş zamana hakkı vardır.

MADDE 25 :
  1. Herkesin, kendisi ve ailesinin sağlık ve gönenci için beslenme, giyim, konut ve tıbbi bakım hakkı vardır. Herkes; işsizlik, hastalık, sakatlık, dulluk, yaşlılık ve kendi denetiminin dışındaki koşullardan doğan geçim sıkıntısı durumunda güvenlik hakkına sahiptir.
  2. Analar ve çocukların özel bakım ve yardım hakları vardır. Tüm çocuklar, evlilik içi ya da evlilik dışı doğmuş olmalarına bakılmaksızın aynı toplumsal korumadan yararlanır.
MADDE 26 :
  1. Herkes, eğitim hakkına sahiptir. Eğitim, en azından ilk ve temel eğitim aşamasında parasızdır. İlköğretim zorunludur. Teknik ve mesleksel eğitim herkese açıktır. Yüksel öğrenim yeteneğe göre herkese eşit olarak sağlanır.
  2. Eğitim, insan kişiliğini tam geliştirmeye ve insan haklarına ve temel özgürlüklere saygıyı güçlendirmeye yönelik olmalıdır. Eğitim, tüm uluslar, ırklar ve dinsel gruplar arasında anlayış, hoşgörü ve dostluğu özendirmeli ve Birleşmiş Milletlerin barışı koruma yolundaki etkinliklerini daha da geliştirmelidir.
  3. Ana – babalar çocuklarına verilecek eğitimi seçmede öncelikle hak sahibidir.
MADDE 27 :
  1. Herkes, topluluğun kültürel yaşamına özgürce katılma, sanattan yararlanma ve bilimsel gelişmeye katılarak yararlarını paylaşma hakkına sahiptir.
  2. Herkesin yaratıcısı olduğu bilim, yazın ve sanat ürünlerinden doğan manevi ve maddi çıkarlarının korunmasına hakkı vardır.
MADDE 28 : Herkesin bu bildirgede ileri sürülen hak ve özgürlüklerin tam olarak gerçekleşeceği bir toplumsal ve uluslar arası düzene hakkı vardır.

MADDE 29 :
  1. Herkesin, kişiliğinin özgürce ve tam gelişmesine olanak veren topluluğa karşı ödevleri vardır.
  2. Herkes, hak ve özgürlüklerini kullanırken, ancak başkalarına hak ve özgürlüklerinin tanınması ve bunlara saygı gösterilmesinin sağlanması ve demokratik bir toplumda genel ahlak ve kamu düzeniyle genel gönenç gereklerinin karşılanması amacıyla yasayla belirlenmiş sınırlamalara bağlı olabilir.
  3. Bu hak ve özgürlükler, hiçbir koşulda Birleşmiş Milletlerin amaç ve ilkelerine aykırı olarak kullanılamaz.
MADDE 30 : Bu bildirgenin hiçbir hükmü, herhangi bir devlet, grup ya da kişiye burada ileri sürülen hak ve özgürlüklerden herhangi birini yok edilmesini amaçlayan bir etkinlikte ve eylemde bulunma hakkını verir biçimde yorumlanamaz.


TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN İMZA TARİHİ
10 – 12 – 1948
Türkiye, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ni 27 Mayıs 1949 tarihinde yürürlüğe koymuştur. Bildirge, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 10 Aralık 1948 tarihinde kabul edilmiş ve ilan edilmiştir

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ'ni PDF olarak indirmek isterseniz
İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ.pdf