Türkçe'de En Sık Yapılan 20 Dil Bilgisi Hatası

Türkçe'de En Sık Yapılan 25 Dil Bilgisi ve Yazım Hatası + Doğru Kullanımları

Giriş: Neden Bu Hataları Yapıyoruz? Merhaba! Türkçe, çok zengin ve kuralları net bir dil olmasına rağmen günlük hayatta, mesajlarda, sosyal

medyada ve hatta resmi yazışmalarda bile sık sık hata yapıyoruz. Sebebi genellikle:

• Okulda yeterince pekiştirilmemiş kurallar
• Sosyal medyanın hızlı ve kısaltmalı dili
• Benzer kelimelerin karışması
• Ağızdan çıkanın aynen yazılması

Bugün en yaygın 25 hatayı ve doğru kullanımlarını inceleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!

📝 1. "Herşey" mi, "Her şey" mi? ❌ Herşey güzel olacak. ✅ Her şey güzel olacak. Kural: "Her" ile kurulan birleşikler ayrı yazılır: her şey, her gün, her zaman, her yer, her kimse…

📝 2. "Yanlız" mı, "Yalnız" mı? ❌ Yanlız kalmak istemiyorum. ✅ Yalnız kalmak istemiyorum. Not: "Yanlız" diye bir kelime yoktur.

📝 3. Soru Eki "mi"nin Yazımı ❌ Geldinmi? / Baktınmı? / Gidiyormu? ✅ Geldin mi? / Baktın mı? / Gidiyor mu? Kural: "mi/mı/mu/mü" her zaman ayrı yazılır ve önceki kelimenin son ünlüsüne uyum sağlar.

📝 4. "Ki" Bağlacı ↔ "-ki" Eki ❌ Evki çok güzel. ✅ Ev ki çok güzel. (bağlaç → ayrı)

❌ Seninki geldi mi? ✅ Senin-ki geldi mi? (ilgi eki → bitişik)

Hızlı Test:

• Cümleden "ki"yi çıkarınca anlam bozulmuyorsa → ayrı yazılır
• Anlam bozuluyorsa → bitişik yazılır

📝 5. "De" Bağlacı ↔ "-de" Eki ❌ Bende geliyorum. ✅ Ben de geliyorum. (bağlaç → ayrı)

❌ Evde kaldım. ✅ Ev-de kaldım. (bulunma eki → bitişik)

Test: "de"yi çıkarınca anlam bozulmuyorsa → ayrı yazılır.

📝 6. "Şey" mi, "-şey" mi? ❌ Birşey unuttum. ✅ Bir şey unuttum. Kural: "şey" kelimesi her zaman ayrı yazılır: bir şey, hiçbir şey, her şey, bir şeytan…

📝 7. Sayı + Ek Yazımı ❌ 10uncu kat, 5de durdu ✅ 10. kat, 5’te durdu

Doğru Kullanımlar:

• Sıra sayısı → nokta → 3. sınıf, 21. yüzyıl
• Saat → kesme → 08.30’da, 5’te
• Üleştirme → kesme + ar → 5’er, 10’ar

📝 8. "Bile" (dahi anlamında) ❌ Çocukbile anladı. ✅ Çocuk bile anladı. Kural: "bile" ayrı yazılır.

📝 9. "Birçok" mu, "Bir çok" mu? ❌ Bir çok insan ✅ Birçok insan Aynı kural: birkaç, birtakım, birbiri, birbirleri → bitişik

📝 10. "Herbiri" mi, "Her biri" mi? ❌ Herbiri farklı. ✅ Her biri farklı. Kural: "her" + sayı/zamir → ayrı

📝 11. "-leyin" Eki ❌ Sabah leyin ✅ Sabahleyin, akşamleyin, geceleyin Doğru ve yaygın kullanım budur.

📝 12. "Hiçbir" mi, "Hiç bir" mi? ❌ Hiç bir şey ✅ Hiçbir şey Aynı kural: hiç kimse, herhangi, hiçbir şekilde → bitişik

📝 13. Kısaltmalara Gelen Ekler ❌ TBMM’de → TBMM’de (doğru) ❌ THY’ne → THY’ye Kural: Ek, kısaltmanın okunuşuna göre gelir ve kesme ile ayrılır.

📝 14. -mış mıydı? ❌ Gelmişmiydi? ✅ Gelmiş miydi? Kural: "-mış/-di" + soru eki → mi ayrı yazılır.

📝 15. İkilemeler ❌ Yavaş, yavaş yürüdü. ✅ Yavaş yavaş yürüdü. Kural: İkilemeler ayrı yazılır, aralarına virgül konmaz.

📝 16. "Dolayı" Gereksiz Kullanımı ❌ Yağmurdan dolayı ✅ Yağmur yüzünden / Yağmurdan Kural: "-dan dolayı" → gereksiz. "yüzünden" veya sadece "-dan" yeter.

📝 17. Bulunma ↔ Ayrılma Hâli ❌ Okuldan geliyorum. (ama okula gidiyorsa) ✅ Okula geliyorum. Hızlı Test:

• Nereden? → -den/-dan
• Nereye? → -e/-a
• Nerede? → -de/-da

📝 18. "Sayısı" ↔ "Sayıda" ❌ Öğrenci sayıda artış ✅ Öğrenci sayısında artış Kural: sayı + -sı → sayısı sayı + -da → sayıda

📝 19. Yeni Eklenen: "Özellikle" mi, "Özelllikle" mi? ❌ Özelllikle bu konuda ✅ Özellikle bu konuda Çok yaygın yazım hatası!

📝 20. "Şu anda" mı, "Şuan" mı? ❌ Şuan buradayım. ✅ Şu anda buradayım. / Şu an buradayım. Kural: "şu an" veya "şu anda" → ayrı. "Şuan" yanlıştır.

📝 21. "Yoksa" mı, "Yoksa da" mı? ❌ Gelmezsem yoksa da ara. ✅ Gelmezsem ara. veya Gelmezsen de ara. Kural: "yoksa" bağlaçtır, "da" gereksiz olur.

📝 22. "Nerde" mi, "Nerede" mi? ❌ Nerde kaldın? ✅ Nerede kaldın? Kural: "nerede, nereden, nereye" → ayrı yazılır.

📝 23. "Özellikle" yerine "Özelllikle" (Zaten 19’da işlendi – çok sık yapılıyor diye tekrar vurgulayalım)

📝 24. "Maalesef" mi, "Malesef" mi? ❌ Malesef gelemeyeceğim. ✅ Maalesef gelemeyeceğim. Kural: "maa" ile başlar.

📝 25. "Hergün" mi, "Her gün" mi? ❌ Hergün aynı. ✅ Her gün aynı. Kural: "her" ile kurulan zaman ifadeleri ayrı yazılır.

Hata Önleme Tablosu (Genişletilmiş)

#	Hata Türü	Sık Yapılan Yanlış	Doğrusu	Kısa Kural
1	Birleşik yazım	herşey, birşey	her şey, bir şey	"her" ayrı yazılır
2	Bağlaç "de"	bende, sende	ben de, sen de	Anlam bozulmuyorsa ayrı
3	Soru eki	geldinmi	geldin mi?	Her zaman ayrı
4	"Ki" ayrımı	evki, seninki	ev ki, senin-ki	Bağlaç ayrı, ek bitişik
5	Sayılar	5de, 10uncu	5’te, 10.	Saat → kesme, sıra → nokta
6	Gereksiz kelime	yaklaşık olarak, -dan dolayı	yaklaşık, yüzünden	Gereksiz kelimeleri atın
7	Yanlış kelime	malesef, şuan	maalesef, şu an	Doğru yazımı ezberleyin
8	İkileme	yavaş, yavaş	yavaş yavaş	Virgül yok, ayrı yazılır

🎯 Pratik Alıştırmalar (10 Cümle)

Aşağıdaki cümlelerdeki hataları bulun ve düzeltin:

1. Herkez bu konuda hemfikir.
2. Yalnış bir karar verdin.
3. 10ar kişilik gruplar oluşturalım.
4. Buda benim hatam olsun.
5. Hiç birşey söylemeden gitti.
6. Şu an da burdayım malesef.
7. Özellikle bu konuya dikkat etmen gerek.
8. Nerde kaldın, merak ettim.
9. 7de buluşalım olmaz mı?
10. Hergün aynı saatte spor yapıyorum.

Cevaplar:

1. Herkes
2. Yanlış
3. 10’ar
4. Bu da
5. Hiçbir şey
6. Şu anda / buradayım / maalesef
7. Özellikle
8. Nerede
9. 7’de
10. Her gün

💡 Unutmayın!

Dil bilgisi kurallarını öğrenmek sadece sınavlar için değil, daha etkili, profesyonel ve saygın iletişim için gereklidir. Küçük hatalar bazen büyük anlam kaymalarına yol açabilir.

Son Tavsiye: Şüphe duyduğunuz her kelimede önce TDK Güncel Türkçe Sözlük’e (sozluk.gov.tr) bakın. Alternatif olarak "nasıl yazılır [kelime]" diye aratmak da genellikle doğru sonucu verir.

2025 Güncel Notu

Son yıllarda en çok artan hatalar:

• "şuan" → şu an
• "özelllikle" → özellikle
• "maalesef" → maalesef
• "herkez" → herkes Sosyal medya ve hızlı yazışmalar bu hataları daha da yaygınlaştırıyor.

Türkçe zengin kurallara sahip olsa da sosyal medya, hızlı mesajlaşma ve eski alışkanlıklar nedeniyle hem yazım hem de noktalama hataları çok yaygın. Özellikle virgül, noktalı virgül, tırnak ve kesme işaretleri sıkça karıştırılıyor. Bu yazıda daha önce ele aldığımız 25 maddeye ek olarak en yaygın noktalama hatalarını da ekledim. Toplamda 30 maddeye ulaştık. Hazırsanız başlıyoruz!

(Önceki 1-25 maddeler aynı kalıyor, sadece numaralandırmayı 26'dan devam ettiriyorum.)

📝 26. Virgülün (,) Özne-Yüklem Arasına Konması ❌ Ahmet, bugün okula gelmedi. ✅ Ahmet bugün okula gelmedi. Açıklama: Özne ile yüklem arasına virgül konmaz. Bu, en sık yapılan ve en çok anlam karışıklığına yol açan hatalardan biridir.

📝 27. Bağlaçlardan Önce/Sonra Virgül Kullanımı ❌ Hem çalışıyorum, hem de okuyorum. ✅ Hem çalışıyorum hem de okuyorum. Kural: "ve, ile, veya, yahut, hem… hem, ya… ya, da/de" gibi bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz. (Tekrarlı bağlaçlarda da aynı kural geçerli.)

📝 28. Zarf-Fiil Eklerinden Sonra Virgül ❌ Yemek yiyip, dışarı çıktım. ✅ Yemek yiyip dışarı çıktım. Kural: -ıp/-ip, -erek, -ince, -ken gibi zarf-fiil eklerinden sonra virgül konmaz. (TDK açıkça uyarıyor.)

📝 29. Noktalı Virgülün (;) Gereksiz Kullanımı ❌ Sabah kalktım; kahvaltı yaptım; işe gittim. ✅ Sabah kalktım, kahvaltı yaptım, işe gittim. (veya nokta ile ayrı cümle) Kural: Noktalı virgül; virgülle ayrılmış uzun listeleri veya mantıken ilişkili ama bağımsız cümleleri ayırmak için kullanılır. Her virgülün yerine noktalı virgül koymak yanlış ve metni ağırlaştırır.

📝 30. Tırnak İşaretinde Noktalama Hatası ❌ "Bugün hava çok güzel" dedi. ✅ "Bugün hava çok güzel." dedi. Kural: Tırnak içindeki cümlenin sonuna nokta, soru veya ünlem işareti konur ve tırnaktan önce yer alır. (Çok yaygın haber siteleri hatası!)

Hata Önleme Tablosu (Noktalama Odaklı Genişletilmiş)

#	Hata Türü	Sık Yapılan Yanlış	Doğrusu	Kısa Kural
26	Özne-yüklem arası virgül	Ahmet, bugün...	Ahmet bugün...	Özne-yüklem arasına virgül konmaz
27	Bağlaç + virgül	Hem... hem de, ...	Hem... hem de...	ve, hem… hem, ya… ya vb. bağlaçlarda virgül yok
28	Zarf-fiil + virgül	-ıp, -erek, -ince, ...	-ıp dışarı çıktım	Zarf-fiil eklerinden sonra virgül konmaz
29	Gereksiz noktalı virgül	Cümle; cümle; cümle	Cümle, cümle, cümle.	Sadece virgülle ayrılmış uzun listelerde kullanılır
30	Tırnak içinde noktalama	"Güzel" dedi.	"Güzel." dedi.	Tırnak içindeki cümlenin noktalaması içerde kalır

🎯 Pratik Alıştırmalar (Noktalama Odaklı Ek 5 Cümle)

Aşağıdaki cümlelerdeki noktalama hatalarını bulun ve düzeltin:

1. Ali, kapıyı çaldı, ama kimse açmadı.
2. Hem yorulmuştum, hem de açtım.
3. Kitabı okuyup, hemen uyudum.
4. "Ne güzel bir gün" diye içinden geçirdi.
5. Sabah kalktım; kahvaltı yaptım; okula gittim.

Cevaplar:

1. Ali kapıyı çaldı ama kimse açmadı. (özne-yüklem + bağlaç)
2. Hem yorulmuştum hem de açtım.
3. Kitabı okuyup hemen uyudum.
4. "Ne güzel bir gün." diye içinden geçirdi.
5. Sabah kalktım, kahvaltı yaptım, okula gittim. (veya nokta ile ayırın)

💡 Unutmayın!

Noktalama işaretleri sadece "süs" değil; anlamı belirleyen araçlardır. Yanlış virgül cümleyi değiştirebilir, eksik nokta anlamı belirsiz bırakır.

2026 Güncel Notu Son yıllarda sosyal medya etkisiyle en çok artan noktalama hataları:

• Özne-yüklem arasına virgül koyma
• Her virgülün yerine noktalı virgül kullanma
• Tırnak içindeki noktalamayı dışarı atmak
• "ki" bağlacından önce virgül koymak

Bol okumalı, dikkatli noktalamalı günler dilerim! 📚✍️

© 1985 – | EĞİTMENTOR

Tüm Hakları Saklıdır.
Merve Güven GÖKMEN & İsmail GÜVEN